Ciekawostki

Biblioteka Gdańska

W murach Polskiej Akademii Nauk Biblioteki Gdańskiej znajduje się bezcenny wielowiekowy księgozbiór, który niemal nietknięty przetrwał II wojnę światową. Budynek Biblioteki bowiem, jako jeden z nielicznych na gdańskiej Starówce, nie został zniszczony przez zrzucane na miasto bomby, choć nie raz wybuchające tuż obok Biblioteki pożary niemal nie zniszczyły znajdujących się w zabytkowym budynku książek i rękopisów. Historia zgromadzonego w Bibliotece Gdańskiej księgozbioru sięga 1591 roku, kiedy niedaleko ujścia Wisły rozbił się statek należący do włoskiego markiza Jana Bernarda Bonifacia d’Oria. Markiz, wygnany ze swej ojczyzny, przez 35 lat tułał się po świecie, wożąc ze sobą kilkutysięczny księgozbiór. Niestety, z katastrofy statku ocalała tylko niewielka część ogromnej biblioteki, ale markiz nie podupadł na duchu i w zamian za dożywotnie schronienie, ofiarował Radzie Miasta Gdańska ocalałe książki, by młodzież żądna wiedzy mogła z nich korzystać. W ten oto sposób Bonifacio znalazł bezpieczną przystań w pofranciszkańskim klasztorze, a Gdańsk wzbogacił o drogocenne dzieła.

Z upływem czasu księgozbiór Biblioteki Miejskiej znacząco się powiększał. W zwyczaju gdańskich mieszczan, propagujących wzorzec człowieka wykształconego i obytego w świecie, było gromadzenie książek z najróżniejszych dziedzin wiedzy. Powstałe w ten sposób, niekiedy bardzo obszerne księgozbiory, po śmierci właścicieli, przechodziły jako darowizna rodziny na własność Biblioteki. Do największych nabytków należała biblioteka rajcy miejskiego i patrycjusza gdańskiego Jana Uphagena, licząca 15 tysięcy dzieł. Jak podaje Marian Pelczar, pod koniec XVI wieku księgozbiór Biblioteki Miejskiej liczył kilka tysięcy dzieł, na początku XIX wieku – 26 tysięcy, w połowie XIX wieku – 46 tysięcy, zaś w 1900 roku aż 111 tysięcy.

Aby dowiedzieć się więcej, sięgnij po:

M. Pelczar, O bibliotece, Polska Akademia Nauk Biblioteka Gdańska, Wydawnictwo „Marpress”, Gdańsk 1997; Z. Nowak, Bibliotheca Senatus Gedanensis 1596–1817, [w:] Gdańskie Gimnazjum Akademickie, t. I: Szkice z dziejów, pod red. E. Kotarskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2008; Z. L. Pszczółkowska, Wspomnienie zasług dla Gdańska Jana Bernardyna Bonifacia, markiza Orii, [w:] Gdańskie Gimnazjum Akademickie, t. V: Źródła i artykuły, pod red. L. Mokrzeckiego i M. Brodnickiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2012.

 

Niebawem dużo więcej ciekawostek…