Kalendarze gdańskie

 

Cruger_kalendarz

…z historii gdańskich kalendarzy

Tradycja gdańskich kalendarzy sięga XV wieku. Powstawały one w środowisku uczonych i były popularne zarówno wśród mieszczan o niższej kulturze umysłowej, jak i wśród dobrze wykształconych obywateli nadmotławskiego grodu, przedstawicieli Rady Miasta i profesorów gdańskich szkół. Kalendarze gdańskie były nie tylko zestawieniem poszczególnych dni roku, ale także zbiorem prognoz, przepowiedni i wielu cennych informacji z najrozmaitszych dziedzin życia. Zawierały informacje z historii, przywoływały ważne wydarzenia starożytności i średniowiecza, poruszały ważkie sprawy społeczno-polityczne.

Dawne gdańskie kalendarze wyróżniały się bogatą i starannie wykonaną szatą graficzną. Na ozdobnych kartach tytułowych, których twórcami niejednokrotnie byli znakomici artyści, pojawiał się herb i panorama Gdańska, a także liczne postacie – zasłużeni gdańszczanie, wielcy uczeni, a nawet personifikacje, na przykład astronomii, geometrii czy arytmetyki w kalendarzach Piotra Krügera (1580-1639), nauczyciela Jana Heweliusza (1611-1687). Pod względem budowy kalendarz przeważnie składał się z dwóch części – kalendarium i części prognostykarsko-astrologicznej.

O popularności kalendarzy świadczyły ich wysokie nakłady. W XVIII wieku jeden z kalendarzy Pawła Patera (1656-1724) wydrukowano w kilku tysiącach egzemplarzy.

Kalendarze nierzadko dedykowano władcom oraz innym uznanym osobom. Czynił to już jeden z pierwszych działających w Gdańsku, znanych dziś kalendariografów Wilhelm Misocacus (1511-1595), który dedykował swoje kalendarze Radzie Miasta. (O gdańskich kalendarzach pisał Edmund Kotarski, Kalendarze, [w:] idem, Gdańsk literacki (do końca XVIII wieku), Gdańsk 1997.)

Pragnąc kontynuować te dawne gdańskie tradycje, oferujemy Państwu użytkowe kalendarze tematyczne, w których uwzględniono odpowiednio dużo miejsca na codzienne zapiski, a dodatkowo dołączono wiele wyjątkowych rycin oraz ciekawych, nieraz zaskakujących, a nawet zabawnych informacji związanych z dziejami kultury i nauki w Gdańsku.

Dotychczas nakładem Wydawnictwa Athenae Gedanenses ukazał się Kalendarz Gdański na Rok 2015. Ryciny i ciekawostki z Gdańska, Kalendarz Gdański na Rok 2015. Gdańska nauka i jej przedstawiciele (XVI-XVIII wiek), a także Kalendarz Gdański na Rok 2017. Gdańsk astronomiczny.

W przygotowaniu: Kalendarz Gdański na Rok 2018. Gdańska botanika

Kalendarze tematyczne przygotowane w Wydawnictwie Athenae Gedanenses każdego roku będą Państwu nie tylko ułatwiać organizację czasu, ale również przybliżać tajemnice wspaniałego miasta Gdańska. Polecamy!

Zapraszamy do zakładki Książki, a następnie Kalendarze.